نقل از مصادر اهل سنّت نقل كرده است . بيشتر اين گزارش‌ها به نقل از كتاب الفتن ابن حمّاد و برخى نيز از الفتن ابن منادى و الفتن سليلى است . « 1 » برخى از اين متون ، در نكوهش « رايات سود » و برخى در ستايش آنهايند . نيز برخى به بنى عبّاس و برخى به امام مهدى عليه السلام اشاره دارند . بيشتر گزارش‌هاى موجود ، گفته‌هاى صحابه يا كعب الأحبارند و حديث مستند به پيامبر صلى الله عليه و آله و اهل بيت عليهم السلام كمتر گزارش شده است . در اين كتاب ، حتّى يك گزارش از مصادر شيعه يا راويان شيعى ، نقل نشده است . در جمع‌بندى مصادر شيعى مىتوان گفت : مصادر اصلى حديثى شيعه ، « رايات سود » را به عنوان نشانهء ظهور ، گزارش نكرده‌اند . مصادر ديگر نيز معمولًا اين متون را از طريق اهل سنّت نقل كرده و يا آن را بدون ارتباط با قيام مهدوى مطرح نموده‌اند . ب - مصادر اهل سنّت كهن‌ترين مصدر موجود حديثىِ مشهور اهل سنّت كه به « رايات سود » اشاره كرده ، مسند ابن حنبل ( م 241 ق ) است . او دو گزارش در بارهء « رايات سودِ » خراسان به نقل از ابو هريره و ثوبان ، نقل مىكند . « 2 » گزارش ابو هريره ، مرتبط با مهدويت نيست ؛ ولى روايت ثوبان ، با مهدويت مرتبط است . ابن ماجه ( م 273 ق ) در باب « خروج المهدى » ، دو روايت در بارهء « رايات سود » به نقل از عبد اللَّه بن مسعود و ثوبان ، گزارش كرده است . « 3 » اين

--> ( 1 ) . ر . ك : الملاحم والفتن : ص 84 ح 33 و ص 87 ح 42 و ص 89 ح 47 و ص 92 ح 51 و ص 117 - 124 ح 109 - 123 و ص 136 - 139 ح 156 - 160 . ( 2 ) . مسند ابن حنبل : ج 3 ص 292 ح 8783 و ج 8 ص 325 ح 22450 . نيز ، ر . ك : همين دانش‌نامه : ص 54 ح 1030 . ( 3 ) . ر . ك : ص 48 ح 1023 و ص 52 ح 1028 .